برای تجربه بهتر ، مرورگر خود را به کروم، فایرفاکس، اوپرا یا اینترنت اکسپلولر تغییر دهید.
اطلاعات کامل در مورد استون ( Acetone )

اطلاعات کامل در مورد استون ( Acetone )

استون

استون که به طور سیستماتیک پروپانون نامیده می شود ، ساده ترین و کوچکترین کتون است. (مطمئن نیستید که کتون چیست ؟ اگر می خواهید بدانید این مقاله را بخوانید.)
استون بسیار گسترده مورد استفاده قرار می گیرد زیرا به عنوان حلالی عمل می کند که مایعات دیگر را بسیار موثر حل می کند. به همین دلیل پاک کننده لاک ناخن می تواند مانیکور را کاملا از روی ناخن های شما پاک کند. در حالی که این مایع بی رنگ ممکن است در فروشگاه بی ضرر به نظر برسد ، اما استون چیزی نیست که بتوانید به راحتی آن را تحمل کنید. بسیار قابل اشتعال است و در صورت استنشاق و مصرف می تواند بسیار سمی باشد.
به عبارت دیگر ، استون یک حلال همه کاره است ، اما تنها برای بدن ما بی خطر است و در داخل تولید می شود و در محیط آزاد می شود. اگر استون در جهت مخالف ، از منابع خارجی به بدن ما برود ، باعث ایجاد مشکلات سلامتی جزئی یا شدید می شود.
استون یا پروپانون ، یک ترکیب آلی است. این ساده ترین و کوچکترین کتون است. این مایعی بی رنگ ، بسیار فرار و قابل اشتعال با بوی تند مشخص است.
استون با نام علمی Acetone ، یک ماده شیمیایی است که به عنوان یک حلال پاک کننده مصارف زیادی دارد. این ترکیب غیر معدنی بی رنگ با فرمول شیمیایی C3H6O در دسته مواد شیمیایی فرار و اشتعال پذیر قرار می گیرد. این ماده در نامگذاری آیوپاک به پروپانون مشهور است. همچنین این ماده شیمیایی به عنوان کوچکترین و ساده ترین ترکیب گروه عاملی کتون ها شناخته می شود. استون طبیعی را می توان در متابولیسم های طبیعی بدن مشاهده نمود. این ماده به صورت طبیعی در ارگان های طبیعی، عضلات بدن و بافت ها دیده می شود. این ماده همچنین در خون یافت می شود که حاوی مقداری استن است.
استون با آب قابل ترکیب است و به عنوان یک حلال آلی مهم در نوع خود ، در صنعت ، خانه و آزمایشگاه عمل می کند. حدود 6.7 میلیون تن در سال 2010 در سراسر جهان تولید شده است كه عمدتا برای استفاده به عنوان حلال و تولید متیل متاكریلات و بیسفنول A. این یک عنصر سازنده در شیمی آلی است. استفاده های خانگی آشنا از استون به عنوان ماده موثره در پاک کننده لاک ناخن و به عنوان رقیق کننده رنگ است. در حالی که دارای وضعیت معافیت ترکیب آلی فرار (VOC) در ایالات متحده است ، توسط اتحادیه اروپا به عنوان کمک کننده به آلودگی محیط زیست در نظر گرفته می شود.
استون در بدن انسان از طریق فرآیندهای متابولیکی طبیعی تولید و دفع می شود. به طور معمول در خون و ادرار وجود دارد. افراد دیابتی آن را به میزان بیشتری تولید می کنند. آزمایش های سمیت باروری نشان می دهد که پتانسیل کمی برای ایجاد مشکلات تولیدمثلی دارد. رژیم های کتوژنیک که باعث افزایش اجسام کتون (استون ، اسید β-هیدروکسی بوتیریک و استو استیک اسید) در خون می شوند ، برای مقابله با حملات صرعی در نوزادان و کودکانی که از صرع نسوز رنج می برند ، استفاده   می شوند.
استون یک ماده شیمیایی است که برای تولید محصولاتی مانند پاک کننده لاک ناخن و پاک کننده رنگ استفاده می شود. بدن شما همچنین هنگام تجزیه چربی ، این ماده شیمیایی را تولید می کند.
استون در مقادیر طبیعی بی خطر است ، اما مقدار زیاد آن می تواند یک مشکل باشد. این چیزی است که شما باید بدانید.
استون در بدن شما
بدن شما از قند یا گلوکز برای تأمین انرژی استفاده می کند. بعد از خوردن غذا ، هورمون انسولین گلوکز را از جریان خون خارج کرده و به سلولهای شما منتقل می کند. وقتی بدن انسولین کافی تولید نمی کند یا کربوهیدرات کمی مصرف می کنید ، نمی توانید از گلوکز برای سوخت استفاده کنید. بنابراین بدن شما در عوض چربی می سوزاند.
همانطور که کبد شما چربی ذخیره شده را تجزیه می کند ، باعث ایجاد مواد شیمیایی به نام کتون می شود. استون کتون اصلی است.
وقتی چربی منبع اصلی سوخت بدن شما باشد ، کتون اضافی تولید می کنید. داشتن بیش از حد ، کتوز نامیده می شود.
بعضی از انواع کتوز خطرناک تر از انواع دیگر است. کتوز تغذیه ای ، نوعی که ممکن است هنگام رژیم بسیار کم کربوهیدرات اتفاق بیفتد ، یک حالت نسبتاً طبیعی است که می تواند برای برخی از افراد به کاهش وزن منجر شود. اما در افرادی که دیابت دارند ، کتون ها می توانند به میزان بسیار بالاتری در خون جمع شوند و منجر به یک عارضه خطرناک به نام کتواسیدوز شوند.
استون و سایر کتونهای اضافی بدن در ادرار نشان داده می شوند. اگر مبتلا به دیابت هستید که به خوبی کنترل نشده است ، پزشک ممکن است ادرار شما را از نظر وجود کتون آزمایش کند. آزمایش مثبت می تواند نشانه ای از نیاز به انسولین اضافی برای کنترل قند خون باشد.
استون ماده ای بی رنگ، قطبی، فرار و حلال آلی قابل اشتعال می باشد. اتم هیدروژن متصل به FON  ندارد بنابراین فاقد پیوند هیدروژنی است.این ماده به طور طبیعی در گیاهان، دود اگزوز وسایل نقلیه و … یافت می شود.از جمله کاربردهای مهم آن می توان استفاده به عنوان حلال در صنایع مختلف، پاک کننده رنگ ها و همچنین صنایع دارویی دانست.در ادامه سایر کاربردها، خواص و خطرات استفاده از آن را بررسی خواهیم نمود.

تاریخچه استون 

اولین بار استون توسط آندریاس لیباویوس در سال 1606 با تقطیر استات سرب (II) تولید شد.
در سال 1832 ، شیمی دان فرانسوی Jean-Baptiste Dumas و شیمی دان آلمانی Justus von Liebig فرمول تجربی استون را تعیین کردند. در سال 1833 ، آنتوان بوسی ، شیمی دان فرانسوی ، استون را با افزودن پسوند -one به ساقه اسید مربوطه (یعنی اسید استیک) نامید. در سال 1852 ، الكساندر ویلیام ویلیامسون ، شیمی دان انگلیسی متوجه شد كه استون متیل استیل است ؛ در سال بعد ، شیمیدان فرانسوی چارلز فردریك گرهاردت نیز موافق بود. در سال 1865 ، شیمی دان آلمانی آگوست ککوله فرمول ساختاری مدرن استون را منتشر کرد. یوهان یوزف لوشمیت در سال 1861 ساختار استون را ارائه داده بود اما به كتابچه منتشر شده خصوصی او كم توجه شد. در طول جنگ جهانی اول ، Chaim Weizmann فرآیند تولید صنعتی استون (فرآیند Weizmann) را توسعه داد

کاربردهای استون

حلال

این ماده ، حلال خوبی برای خیلی از پلاستیک ها و فیبرهای صنعتی است
در تولید محصولات صنعتی ، تولید پارچه و محصولات بافتی ، رنگ آمیزی اتومبیل ها و لوازم خانگی ، تصحیح رزین پلی استر ، تمیز کردن ابزارآلات و حل اپوکسی های دوجزی استفاده می شود.
به عنوان یکی از اجزای فرار رنگ ها و روکش ها نیز به کار می رود.
آماده سازی فلزات قبل از رنگ آمیزی و لحیم کاری ، که از زنگ زدن آن را باید می کند.

آزمایشگاه

این ماده به عنوان حلال قطبی و پروتیک در خیلی از واکنش های آلی مانند SN2 کاربردی است.
حمام یخ و استون ، برای انجام عکس العمل هایی در دمای پایین بسیار موثر است.
به عنوان حلال پاركبرد در تميز كردن و شستن ظروف آزمايشگاه نيز قابل استفاده است.
استون تحت نور ماورا UV بنفش فلورسنت است و در آزمایش آزمایش فیزیکی و شیمیایی به عنوان ردیاب فلورسانس به کار می رود.

حدواسط شیمیایی

  • استون در سنتز متیل متاکریلات، تولید حلال هایی مانند متیل ایزوبوتیل الکل و متیل ایزوبوتیل کتون استفاده می شود.

کاربرد آرایشی و پزشکی

  • استفاده در پاک  کنندهای لاک ناخن
  • درمان جوش ها و لایه برداری پوست های خشک از جمله کاربردهای دیگر آن می باشد.
  • در تولید قرص ها و مایعات جهت مخلوط کردن پر کننده ها و مواد اولیه فعال، کاربرد گسترده ای دارد.
  • این ماده در صنعت داروسازی باعث تولید قرص هایی مقاوم و با چگالی بالا می شود.

کاربرد های دیگر

  • جهت زدودن باقی مانده های مواد شیمیایی روی ظروف شیشه ای و چینی بسیار پرکاربرد است.
  •  آرایشگران برای جدا کردن مواد چسبنده، کلاه گیس ها را در حمام استون غوطه ور می کنند.
  • برای صیقل دادن صفحات پرینترهای سه بعدی نیز به کار می رود.
  • استون بعنوان حلال بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می‌شود.
  • این حلال هم چنین در فیلتر سیگار ، صنایع لاستیک و لوازم منزل ، محصولات آرایشی و مراقبت شخصی نیز کاربرد دارد.
  • در پوشش های سطحی ، حامل استیلن در سیلندرها و جوهر های چاپ نیز استفاده می شود.
  • به عنوان حمل کننده استيلن در داخل سيلندرها
  • استون در تولید تعداد بسیار زیادی از مواد شیمیایی و صنعتی نظیر متیل ایزو بوتیل کتون یا MIBK، ایزوفورون و دی استون الکل/هگزیلن گلایکول نیز کاربرد دارد.
  • استون بطور طبيعى در متابوليسم طبيعى بدن و در ارگان هاى طبيعى و عضلات و بافت ها دیده مى شود و خون حاوى مقدارى استن است

تولید استون

این ترکیب به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از طریق پروپیلن (propylene) تولید می شود. 83% از استون موجود از طریق فرایند کیومن (cumene) سنتز می گردد. درواقع، تولید استون وابسته به تولید فنول است، به صورتی که در این واکنش، بنزن با پروپیلن جهت تولید کیومن آلکیله می شود، اکسایش در حضور هوا رخ داده و فنول و استون تولید می-شود.
از جمله روش های قدیمی تر می توان به تقطیر خشک کلسیم استات یا باریم استات اشاره کرد. اگر در این شرایط فرایند تقطیر انجام نشد، محلول سدیم بیسولفیت به مخزن اضافه می شود، ترکیب کریستالی صاف شده و در مقدار حداقل آب حل می شود. تا زمانی که محلول قلیایی است، سدیم بی کربنات اضافه می شود و استون تقطیر شده جمع آوری و تقطیر مجدد انجام می شود.
(Ca(CH3COO)2 → CaO(s) + CO2(g) + (CH3)2CO (v
در روش دیگر، از پیش ماده استیک اسید تحت حرارت 120 تا 130 درجه سانتی گراد برای تولید استون استفاده میشود. کاتالیزور در این فرایند باعث افزایش راندمان واکنش خواهد شد. در نهایت، دما تا 80 درجه کاهش و محصول در حضور کربنات پتاسیم خشک خواهد شد. در صورت لزوم، تقطیر جز به جز انجام می شود.

نکات ایمنی استون

اشتعال

  • شدیدا قابل اشتعال است .
  • این ماده در دماى اتاق سریعا مى سوزد .
  • همچنين مى توان خطر آتش گيرى در محيط هاى بسته داشته باشد. نحوه مناسب اطفاء کربن دى اکساید، پودرخشک موادشيميایی، فوم الکل، فوم پليمر میباشد.
  • آب براى خاموش کردن این نوع حریق ممکن است مؤثر نباشد زیرا توانایی هدایت کردن این ماده را به زیر نقطه را اشتعال ندارد.

تماس با چشم

  • ppm ٥٠٠ سبب تحریکات مختصر مى شوند . در غلظت هاى ppm بخارات استن در غلظت هاىى حدود١٠٠٠ تحرىکات قابل توجه هستند . استن مایع محرک بسيار شدیدى براى حيوانات و بعضى از انسانهاست .در ٣ نفر از انسانها گزارش شده است که استن سبب صدمه زدن به قرنيه مى شود که پس از ٤٨ ساعت بهبود یافته است. در برخى موارد صدمات ماندگار به قرنيه چشم دیده مى شود.
  • در صورت تماس :سریعا چشم هاى آلوده را به صورتى که پلکها باز است با آب ولرم به مدت ٢٠دقيقه شستشوداده تا آلودگى برطرف شود سپس به پزشک مراجعه شود.

بلع و گوارش

  • نوشیدن حجم بالایی از آن ، سبب بیهوشی و آسیب به مخاط دهانی می‌شود. خوردن این ماده متداول نيست . در بسيارى از مطالعاتى که گزارش شده مشخص شده این ماده اثرى ندارد تأثير بسيار مختصرى (خواب آلودگى مختصر ) برروى افرادى که روزانه ٢٠ گرم از این ماده را مى خورند دارد. در مطالعات بر روى حيوانات مشخص شده که استن از راه خوراکى سميت بالایی ندارد . استن مى تواند در هنگام خوردن یا استفراغ کردن وارد ریه ها شود.
  • در صورت بلع : دهان مصدوم را با آب شستشو داده . فرد را وادار به استفراغ نکنيد . به فرد مصدوم ٢٤٠ تا ٣٠٠ميلى ليتر آب با املاح معدنى رقيق بخورانيد. اگر استفراغ خود به خود اتفاق افتاد فرد را به بغل خوابانده تا جلوى راه تنفسى فرد گرفته نشود . سریعاً فرد را به اورژانس ببرید.

تماس با پوست

  • در اثر تماس با پوست باعث سوزش ، تحریک پوست و صدمه زدن به آن می‌شود. تأثيراین ماده برروى سلامتى ازطریق جذب پوستى در پوستهاى سالم خيلى کم است .
  • در صورت تماس : تأثيرى بر روى سلامتى انتظار نمى رود . اگر تماس پوستى اتفاق افتاد سریعاً تماس با پوست موضع آلوده را با آب ولرم به مدت ٥ دقيقه شستشو داده تا آلودگى برطرف شود.

تنفس

  •  تنفس استون و قرار گرفتن در معرض آن بمدت طولانی ، باعث آسیبهای کلیوی ، کبدی و صدمه به دستگاه عصبی ، نقصهای مادرزادی و پائین آمدن قدرت باروری در جنس نر می‌شود. البته هنوزمشخص نیست که آیا استون همین تاثیرات را روی انسان هم دارد یا نه. نکته جالب توجه این است که غلظتهای میلی‌مولار استون در حیوانات آزمایشگاهی مبتلا به صرع ، اثرهای ضد تشنجی نشان می‌دهد.
  • در صورت تنفس این ماده : اگر علائم نمایان شد منبع مولد آلودگى یا فرد را به هواى آزاد برده و اگر علائم تنفس باقى ماند به پزشک مراجعه نمائي

بسته‌بندی و نگهداری استون

سقف انبارضد حريق باشد از اكسيد شونده ها ی قوی جدا نگهداری شود.

آیا استون در آب حل می شود؟

در پاسخ باید گفت این ترکیب از جمله ساده ترین و کوچکترین کتون ها بوده که در آب، بنزن، اتانول، متانول، دی اتیل اتر و کلروفرم  محلول است.

اثر این ماده در اثر ورود به بدن چیست؟

به طور کلی سازمان غذا و داروی آمریکا استون را برای استفاده ی غیر مستقیم به عنوان افزودنی برای چسب ها و پوشش هایی که در تماس با مواد غذایی هستند،  بی خطر اعلام کرده است.از طرفی همانطور که اشاره شد مقادیری از این ماده در اثر متابولیسم طبیعی در بدن تولید می شود که این میزان در افراد دیابتی بیشتر است.نکته مهم این است که ازدیاد آن ممکن است سبب بروز حملات عصبی و صرع گردد.

آیا استون خاصیت ضدعفونی کنندگی دارد؟

این سوال به دفعات مطرح می شود که آیا این ماده می تواند در نقش یک ضد عفونی کننده عمل کند؟ در تحقیقاتی که صورت گرفته اند، گزارش شده است که استون رقیق توانایی از بین بردن باکتری ها، اسپورها و ویروس ها را به صورت موثر ندارد. اما در مطالعه ای که به تازگی در این زمینه منتشر شده است عنوان شده است که این حلال در حالت خالص می تواند باکتریها را از بین ببرد. با این حال هنوز هم این ماده نمی تواند بر روی اسپورها و ویروس ها اثر مناسبی داشته باشد.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بالا