برای تجربه بهتر ، مرورگر خود را به کروم، فایرفاکس، اوپرا یا اینترنت اکسپلولر تغییر دهید.

جزئیات وبلاگ

کروژن چیست ؟

کروژن چیست ؟

کروژن

کروژن به مواد آلی موجود در سنگ های رسوبی گفته می شود که در حلال های آلى حل نمی‌شود. بخشی که در خلال های الی ، قابل حل است. بیتومن (bitunnen) نامیده می شود. عدم حلالیت کروژن به دلیل اندازه بزرگ مولکول های متشکله و ساختمان پیچیده آن است. کروژن در واقع منشا ترکیبات نفتی است و نوع آن ، نوع هیدروکربن تولید شده را کنترل می کند. در زیر میکروسکوپ ، کروژن به صورت خرده های آلی پراکنده دیده می‌شود.

برخی از این مواد ساختمان مشخصی دارند و تشخیص آنها به عنوان خرده های بافت گیاهی، اسپورها، جلبک ها و غیره به سهولت انجام می پذیرد. خرده های ساختمان دارمی توانند به واحدهای بیولوژیکی مشخصی به نام ماسرال ها (macerals) طبقه بندی شوند. ماسرال ها در کروژن، هم ارز مینرال ها درسنگ ها هستند.

ماسرال ها

سه گروه اصلی ماسرال ها که از بقیه مهم ترند عبارتند از : ویترینایت(vitrinite)، اگزیلایت (exinite) و اینرتینایت ( inertinite). لازم به ذکر است که این گروه ماسرالها خود به چند زیر گروه و ماسرال تقسیم می شوند.

ویترینایت ماسرال اصلی در بسیاری از کروژن هاست و مهم ترین سازنده زغال سنگ می باشد. این ماسرال تقریبا به طور کامل از بافت های چوبی گیاهان مشتق می شود. از آنجایی که ویترینایت به سختی تجزیه می شود. لذا در همه محیطهای رسوبی دریایی یا غیردریایی دیده می شود.

ماسرال اگزینایت کروژن ، که بدان لیپتینایت (liptinite) نیز اطلاق می شود، عمدتا از جلبکها (Algae)، پولن ها، اسپورها، و موم های کوتیکول برگ به وجود می اید. اگزینایت عموما در مقادیر بالا وجود ندارد، اما معمولا در دریاچه های پلایا و محیط های باتلاقی کم عمق وجود دارد. ماسرال اینرتینایت می تواند از منشاهای متنوعی به وجود بیاید ولی قبل از نهشته شدن شدیدا اکسید شده است. اینرتینایت معمولا از اجزای فرعی کروژن ها است و فقط در صورتی که مواد آلی نوشته شده چرخه رسوبی دیگری را طی کنند فراوان می باشد.

علاوه بر ماسرال های دارای ساختمان ، بعضی از اجزای سازنده کروژنی بی شکل (amorphous) هستند. قطعات امورف آنچنان به صورت مکانیکی خرد شده و به صورت شیمیایی توسط باکتری ها و قارچ ها تجزیه گردیده اند که نوع ماسرال اولیه آنها و همچنین ساختمان سلولی شان از بین رفته و قابل تشخیص نیستند. با توجه به اینکه مواد آمورف از لحاظ شیمیایی بیشتر تجزیه شده اند احتمالا نسبت به سایر ماسرال های پیرامون خود در دمای پایین تری بلوغ پیدا می کنند. مواد آمورف به طور عمده ذرات مشتق شده از گروه ماسرالهای اگزینایت می باشند چرا که این گروه از ذرات نرم با پیچیدگی مولکولی کمتری تشکیل شده اند. نسبت به بافتهای چوبی گروه ویترینایت آسان تر و سریع تر تجزیه می شوند. این مواد آلی، شفاف و دارای رنگ قهوه ایمایل به زرد یا قهوه ای تیره هستند به مواد آلی آمورف مواد ساپرولیک یا کرونژیت گفته میشود.

 

انواع کروژن ها

انواع کروژن ها را می توان با استفاده از مطالعات میکروسکپی و یا استفاده از پارامترهای حجمی، نظیر نسبت اتمی H/ C در مقابل O / C که از تجزیه کروژنی بدست می‌آید تفکیک نمود.
براین اساس می توان چهار نوع کروژن را مشخص کرد در کل با افزایش درجه بلوغ حرارتی و کاهش نسبت های H/ C و O /C، این مسیرها به یکدیگر ملحق می شوند. کروژن های نفت زا (oil prone) معمولا ممکن است بیش از ۶۵٪ اگزینایت و قطعات امورف داشته باشند.
نمونه هایی با درصد پایین تر اغلب گاز مرطوب و نفت میعانی (Condensate) تولید می کنند کروژنهای نفتزا می تواند به دو نوع تقسیم شود: نوع 1 یاکروژن جلبکی (algal kerogen) که از اجزای جلبکی اگزینایتی غنی است و در دریاچه ها یا محیط های دریایی تشکیل می شود.
 
لیپیدها از اجزای اصلی این نوع کروژن ها می‌باشند. کروژن نوع 2به تولید نفت خام های غنی از هیدروکربن های اشباع شده متمایل است.
کروژن نوع 3 که به آن کروژن لیپتینک هم گفته میشود منشا دریایی دارد و ذرات تشکیل دهنده آن غالبا آمورف هستند و از تجزیه فیتوپلانکتون ها زئو پلانکتون ها و بعضی جانوران عالی تر حاصل شده اند.
گاز بیشتری نسبت به نوع ا تولید می (coaly kerogen) از ماسرال ویترینایت غنی استتمایل به تولید نفت غنی از آروماتیک و تفتيک دارد. کروژن نوع III یا کروژن زغالیاز ماسرال ویترینایت غنی است و ظرفیت تولید نفت بسیار کمی دارد عمده گاز خشک تولید می‌کند.
 
کروژن نوع ۱ کروژنهای غنی از اینرتینات  است که به شدت کمیاب هستند. همان طور که از این کروژن پیداست، این کروژن خنثی است و توانایی تولید نفت با گاز را ندارد.
از نوع 1تاکروژن نوع 2 از میزان کرین آلی قابل تبدیل به هیدروکربن (convertible carbon) کاهش یافته، در صورتی که مقدار کربن باقی مانده (residual carbon) که هرگز هیدروکربن تولید نمی کند، افزایش می یابدخشک شود.
توزیع کربن آلی در انواع کروژنها سنگهای رسوبی معمولا حاوی ترکیبی از انواع این کروژن ها می‌باشند. بسیاری از شیلهای نفتی، اغلب کروژن نوع آیعنی کروژن جلبکی دارند. زغال سنگ و بعضی سنگ منشاهای تخریبی ساحلی مانند آنهایی که در دلتاها یافت می شوند، کروژن نوع 111 یعنی کروژن زغالی دارند. بسیاری از سنگ های منشأ دریایی حاوی کروژن نوع ای II هستند، ولی اغلب کروژن نوع II در سنگهای منشأ دریایی بیشتر می‌باشد.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بالا