برای تجربه بهتر لطفا مرورگر خود را به گوگل کروم، فایرفاکس، اپرا و یا اینترنت اکسپلورر تغییر دهید

جزئیات بلاگ

اطلاعات کامل در مورد استاندارد مخازن ذخیره سوخت

اطلاعات کامل در مورد استاندارد مخازن ذخیره سوخت

کد استاندارد NFPA 30A ( تأسیسات توزیع سوخت وسایل نقلیه موتوری و گاراژهای تعمیرگاهی ) از زیر مجموعه های استاندارد ایمنی NFPA می‌­باشد که به بررسی جایگاه ها و سیستم های توزیع سوخت و الزامات ایمنی آن­ها می‌­پردازد. این استاندارد شامل ویرایش های مختلفی است که نسخۀ ۲۰۰۳ آن توسط کمیتۀ فنی ایستگاه های خدمات خودرو سازی و دریایی سازمان NFPA و در شهر دالاس ایالت تگزاس آمریکا تهیه و تألیف شده است.

این کد در واقع به عنوان ادامه ای بر فصل ۷ استاندارد NFPA 30 می­باشد که توسط کمیتۀ فنی مایعات قابل اشتعال و احتراق توسعه یافته است. در این کد الزامات مفصل تری در خصوص سیستم های سوخت رسانی وسایل نقلیه و سوخت ها و روش های جایگزین ارائه گردیده است.

اولین نسخۀ این استاندارد در سال ۱۹۸۴ تهیه شد و سپس در سال های بعد حدود هفت ویرایش جدید برای آن ارائه شد و به مرور الزامات موجود در آن کامل تر شده و نواقص آن برطرف گردید.

کد استاندارد NFPA 30A دارای ۱۳ فصل است و در پایان آن  ۴ قسمت ضمیمه به صورت Annex A, B, C ,D قرار گرفته است. هر کدام از فصول به بررسی و توضیح الزامات مرتبط با یک قسمت یا ویژگی خاص از جایگاه های سوخت می‌­پردازد و ضمیمه ها هم شامل دستورات و توضیحات تکمیلی می‌­باشند.

کد استاندارد NFPA 30A فقط در رابطه با جایگاه های توزیع سوخت بنزین نیست و در این استاندارد الزاماتی در خصوص سیستم های  توزیع سوخت هایی چون گاز مایع LPG، گاز طبیعی CNG و گاز طبیعی فشرده LNG هم موجود است. شما می‌­توانید با مراجعه به مقالۀ آیا گاز CNG و LPG جایگزین مناسبی برای بنزین هستند؟ به طور کامل با خواص و خصوصیات سوخت های گازی جایگزین بنزین آشنا شوید.

هدف از ارائه این استاندارد تضمین ایمنی جایگاه و فرآیند سوختگیری است. هرگونه مایعی که در محدوده و مطابق با الزامات این کد می‌­باشد، به عنوان یک مایع قابل اشتعال و یا قابل احتراق تعریف و شناخته می‌­شود.

طبق استاندارد NFPA 30 مایعاتی که دارای نقطه جرقه یا نقطه فلش (Flash Point) بالای ۱۰۰ درجه فارنهایت یا ۳۷.۸ درجه سانتی گراد باشند، در حوزۀ مایعات قابل احتراق (Combustible Liquids) قرار می­‌گیرند. همچنین مایعاتی که دارای نقطه فلش کمتر از ۱۰۰ درجه فارنهایت یا ۳۷.۸ درجه سانتی گراد باشند به عنوان مایعات قابل اشتعال (Flammable Liquids) دسته بندی می­‌گردند.

 مراجع مورد استفاده در استاندارد

در تألیف کد استاندارد NFPA 30A از یک سری مراجع شامل کد استانداردهای دیگر NFPA و یا دیگر استانداردهای رایج در صنعت سوخت استفاده شده است. از جملۀ این استاندارد های مرجع می‌­توان به موارد ذکر شده در جدول زیر اشاره کرد :

استاندارد کاربرد
NFPA 10 استاندارد خاموش کننده های قابل حمل
NFPA 13 استاندارد نصب سیستم های اسپرینکلر
NFPA 14 استاندارد نصب شیلنگ ها و هیدرانتهای آتش نشانی
NFPA 30 دستورالعمل مایعات قابل اشتعال و احتراق
NFPA 31 استاندارد نصب تجهیزات نفت سوز
NFPA 33 استاندارد استعمال اسپری که در موارد قابل اشتعال و احتراق به کار می‌رود
NFPA 51 استاندارد طراحی و نصب سیستم های گازی اکسیژن سوز در جوشکاری و برشکاری
NFPA 52 دستور العمل سیستم های گازسوز وسایل نقلیه
NFPA 54 دستورالعمل سوخت های گازی
NFPA 55 استاندارد ذخیره سازی و کاربرد سیلندرهای گاز مایع فشرده قابل حمل
NFPA 57 دستورالعمل سیستم سوخت رسانی وسایل نقلیه با سوخت LNG
NFPA 58 استاندارد گاز مایع LPG
NFPA 70 کدهای ملی حریق
NFPA 80 استاندارد درها و پنجره های حریق
NFPA 82 استاندارد زباله سوزها و تجهیزات آنها
NFPA 86 استندارد کوره ها و دیگ ها
NFPA 90 استاندارد نصب سیستم های تهویه و تبرید
NFPA 91 استاندارد نصب سیستم های تخلیه هوا، گارها و ذرات جامد غیر قابل احتراق
NFPA 101 استانداردهای ایمنی حفاظت از جان
NFPA 211 استاندارد دودکش ها، اجاق ها، تهویه ها و وسایل احتراق
NFPA 253 استاندارد روش تست پوشش های سطحی در برابر تشعشعات حریق
NFPA 326 استاندارد ایمن سازی تانک ها در هنگام ورود، نظافت و تعمیر
NFPA 385 استاندارد وسایل نقلیه مخزن دار جهت مایعات قابل اشتعال و احتراق
NFPA 8501 استاندارد بویلرهای تک مشعل
NFPA 8502 استاندارد پیشگیری از ترکیدن و انفجار کوره بویلرهای چند مشعل
API 607 تست آتش برای شیرهای با نشیمنگاه منعطف
ASTM D5 استاندارد روش تست نفوذ مواد قیری
ASTM D323 استاندارد تست و راه اندازی فشار بخار فرآورده های نفتی
UL 842 استاندارد شیرآلات برای مایعات قابل اشتعال
UL 2085 استاندارد پوشش حفاظتی برای تانکرهای رو زمینی حاوی مایعات قابل اشتعال و احتراق
UL 2245 استاندارد نصب پایه ها و مخزن دفنی ذخیره سوخت
ANSI/UL 87 استتاندارد وسایل برقی توزیع سوخت

 تعاریف

در این فصل لیستی از تعاریف برخی کلید واژه‌های پر کاربرد در این کد استاندارد ارائه گردیده است. بسیاری از تعاریف ارائه شده ساده و بدیهی هستند و یا قبلاً به آن­ها اشاره شده است. در زیر برخی از تعاریف موجود در فصل سوم استاندارد NFPA 30A آورده شده است.

زیر زمینی (Basement) : سازه یا تجهیزاتی که بیش از نیمی از آن زیر زمین قرار گرفته باشد و دسترسی به آن جهت امور آتش نشانی سخت است.

تجهیزات انباشت و توزیع (Bulk plant or Terminal) : این تجهیزات شامل مخزن، لوله کشی، تانکرهای حمل سوخت و … است که در مراحل تخلیه و بارگیری سوخت فعالیت می­‌کنند.

تجهیزات فوقانی توزیع سوخت (Dispensing Device, Overhead Type) : این سیستم شامل یک سری تجهیزات مرتبط با هم است که وظیفۀ توزیع سوخت از محل ذخیره که معمولاً جایگاه سوخت است به مصرف کننده که وسایل نقلیه هستند را بر عهده دارند. از جملۀ این وسایل می­‌توان به دیسپنسر، نازل، شیلنگ، و… اشاره کرد.

در ادامۀ این فصل تعاریفی از مفاهیمی چون مایعات قابل اشتعال و احتراق، فشار بخار، مخازن زیر زمینی و رو زمینی، تجهیزات بازیافت بخارات و… ارائه شده است که هر کدام از این موارد به طور کامل و مفصل در مقاله های مربوط به قسمت های حمل، ذخیره و توزیع سوخت و سوخت و فراورده های نفتی موجود در اینرژی مگ به طور مفصل توضیح داده شده اند.

 مخازن ذخیرۀ مایعات

این فصل از استاندارد NFPA 30A به بررسی انواع مخازن ذخیرۀ سوخت ها و مایعاتی چون روغن های روانکار، گریس ها، مایعات پاک کننده و … می­‌پردازد.

الزامات کلی ذخیره مایعات عبارتند از :

  1. درصورت استفاده از ظروف برای ذخیرۀ سوخت و مایعات نامبرده شده باید این ظروف به صورت کاملاً ایمن و استاندارد باشند و حداکثر حجم آن­ها ۲۲۷ لیتر یا ۶۰ گالن باشد و خارج از ساختمان ها نگه داری شوند.
  2. مخزن ذخیره باید دارای فاصله کافی از تجهیزات تخلیه و توزیع باشد و به نحوی از آن­ها جدا شود.
  3. مایعات قابل اشتعال و احتراق نباید در مخازن زیر زمینی ذخیره گردند، مگر در حالتی که امکان تهویه و خروج بخارات فراهم گردد. سیستم خروج بخارات مخزن زیر زمینی باید قادر باشد تا قابلیت خروج حداقل ۱ cfm/ft۲ ۰.۳ m۳/min/m۲ بخار را اشته باشد و این خروج بخارات باید کمتر از  ۴ m۳/min یا ۱۵۰ cfm باشد.
  4. در صورتی که مخزن ذخیره در ارتفاعی قرار گیرد که به علت وجود نیروی جاذبه، جریان به صورت ثقلی به سمت دیسپنسرها برقرار شود، لازم است تا در خروجی مخزن و قبل از ورود جریان به سیستم لوله کشی و دیسپنسرها یک شیر قطع کن برقی تعبیه شود. هنگامی که دیسپنسر کار نمی­‌کند، حتی در صورت وجود خرابی و نشتی در لوله ها و شیلنگ ها، به علت بسته بودن شیر برقی جریانی از مخزن خارج نمی‌­گردد و به بیرون نشت نمی­‌کند.

در ادامه برخی از مطالب مربوط به مخازن رو زمینی در کد استاندارد NFPA 30A ارائه گردیده است.

  • مخازن زیر زمینی و رو زمینی قابلیت استفاده به جای هم را ندارند و اصولاً دارای سیستم و تجهیزات متفاوتی با یکدیگر هستند.
  • مخازن رو زمینی موجود در یک مجموعه باید دارای حداکثر ظرفیت فردی ۴۵۴۰۰ لیتر (۱۲۰۰۰ گالن) باشند و ظرفیت کل مخازن باید از ۱۸۱۷۰۰ لیتر (۴۸۰۰۰ گالن) تجاوز نکند.
  • محل قرار گیری مخزن باید به گونه ای باشد که از هرگونه برخورد و تصادف محافظت شود و هیچگونه پاشش سوختی نباید در حین بارگیری و پر کردن آن به محیط رخ دهد.
  • مخازن باید دارای سیستم های کنترلی جهت پیشگیری از نشتی و سیستم تهویه و خروج بخارات باشند.

طاق مخازن ذخیره سوخت

بعضی از مخازن رو زمینی و زیر زمینی به علت حفاظت بیشتر از سازۀ مخزن به صورت طاقدار (Vaults in Tanks) ساخته می­‌شوند.

الزامات کلی برای طراحی و ساخت طاق مخازن در زیر آورده شده است :

  • دیواره و کف طاق باید از بتون مسلح با حداقل ضخامت ۱۵ سانتی متر یا ۶ اینچ ساخته شود.
  • سقف طاق مخازن اصولاٌ از مواد ضعیف تری نسبت به دیواره ها ساخته می­شود، چرا که فشار بر دیواره ها بیشتر است.
  • باید با محاسبۀ نیرو های وارد بر طاق استحکامات لازم در نظر گرفته شود. این نیروها شامل نیروی فشار هیدرواستاتیک مایع داخل مخزن، فشار وزن خاک قرار گرفته بالای سطح مخزن و فشار وارد از طرف وزن خودروهای عبوری از بالای آن می­‌باشد.
  • طاق های مجاور به وسیلۀ دیوارۀ مشترک از هم جدا می­شوند.
  • در محفظۀ طاق نباید به جز دریچۀ دسترسی هیچ سوراخ و دریچۀ دیگری وجود داشته باشد و تجهیزات تهویه و خروج بخارات باید مستقیماً به مخزن متصل باشند.
  • طاق مخازن رو زمینی باید به نحوی طراحی شود که مقاومت لازم در برابر باد و زلزله را دارا باشد.
  • اقدامات آتش نشانی لازم باید در مجاورت طاق در نظر گرفته شود.

تجهیزات تخلیه بخارات مخازن ذخیره سوخت

از آن­جایی که وجود بخار در مخازن مسأله خطرناکی است و می‌­تواند سبب انفجار شود، لازم است تا تمهیداتی در خصوص تخلیۀ بخارات مخازن در استاندارد NFPA 30A اندیشیده شود. شما می­‌توانید با مراجعه به مقالۀ شیر تخلیه بخارات (Pressure Vacuum Valve) چیست؟ نکات لازم در خصوص سیستم تخلیه بخارات مخازن را مطالعه فرمایید.

در ادامه برخی نکات ذکر شده در کد استاندارد NFPA 30A در خصوص تخلیه بخارات مخازن ذکر گردیده است:

  • لوله های ونت که برای تخلیه طبیعی بخارات مخزن استفاده می­‌شوند باید دارای حداقل ارتفاع ۳.۶ متر معادل ۱۲ فوت از سطح زمین باشند.
  • سیستم خروج بخارات مخزن زیر زمینی باید قادر باشد تا قابلیت خروج حداقل ۱ cfm/ft۲ (۰.۳ m۳/min/m۲) بخار را اشته باشد و این خروج بخارات باید کمتر از  ۴ m۳/min یا ۱۵۰ cfm باشد.
  • سیستم تخلیه بخارات باید به گونه ای طراحی شود که حرکت هوا در تمام قسمت های آن فراهم شود. مجراهای تأمین و خروج بخارات باید تا ۷۵ میلی متر (۳ اینچ) گسترش یابند، اما این مقدار نباید از  ۳۰۵ میلی متر (۱۲ اینچ) بیشتر گردد.
  • نصب سیستم تخلیه و خروج بخارات باید مطابق با کد استاندارد NFPA 91 انجام شود.
  • هنگام بارگیری مخزن لازم است تا هنگامی که ۲۵% از حجم مخزن پر شد آلارم به صدا دراورده شود و دریچه و شیر لازم جهت تخلیه بخارات باز شود.

اقدمات ضد حریق در مخازن ذخیره سوخت

برای جلوگیری از ایجاد آتش و خطر در مخازن لازم است تا اقدامات زیر صورت گیرد:

  • جلوگیری از هرگونه نشتی و خرابی در مخزن و لوله ها و اتصالات
  • عدم اخلال در سیستم تخلیه بخارات برای مدت بیش از ۲ ساعت
  • استفاده از شیر مانع سر ریز مخازن و آلارم های هشدار دهنده
  • کنترل دمای مخزن و مایع درون آن با توجه به مقادیر اندازه گیری شده در آزمایشات در حضور آتش
  • استفاده از رنگ و پوشش های ضد حریق برای مخازن روزمینی

سایت toppetro.com به عنوان بنگاهی اقتصادی سایت نمایشگاهی رایگان برای معرفی محصول با محوریت دیجیتال مارکتینگ در صنعت پتروشیمی و پیشرو در تأمین محصولات متنوع پتروشیمی و شیمیایی همگام با تجارت الکترونیک  با ترکیب دو گروه متخصص در زمینه امور بازرگانی و خدمات الکترونیک  برای انجام فرآیندهای تأمین مواد پتروشیمی با بهره گیری از سیستم زنجیره تأمین و تدارکات الکترونیکی در صنعت پتروشیمی ایران و جهان در سال ۱۳۹۹ شروع به فعالیت نمود و در همین راستا ؛ جهت کسب ارزش حداکثری از طریق توسعه و گسترش زنجیره ارزش و افزایش مزیت های رقابتی و پایدار در سطح بین المللی به دنبال نیل به ارائه خدمات زیر است : امکان ثبت آگهی برای خریدان و عرضه کنندگان کالا و خدماتامکان درخواست استعلام قیمت آگهی های کالا و خدمات ارائه آخرین اخبار از ایران و جهان در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی *ارائه آخرین مقالات و تحلیل‌ها در حوزه نفت و گاز و پتروشیمیمعرفی شرکت‌ها و فعالان حوزه نفت ؛ گاز ؛ پتروشیمی  و صنایع وابسته فعالان حوزه نفت و گاز و پتروشیمی با بهره‌گیری مناسب از فناوری اطلاعات می‌توانند از منافع آن بهره گرفته و نه تنها از ضررهای ناشی از این تغییرات و شرایط سخت کنونی بکاهند بلکه می توانند با استفاده از این امکانات به توسعه کسب و کار خود بپردازند.

لطفا نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بالا